Antalya 2026
Künye
- Tarih
- 9–20 Kasım 2026
- Yer
- ANFAŞ Antalya Expo Center, Antalya
- Ev sahibi
- Türkiye Cumhuriyeti
- COP Başkanı
- Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
- Müzakereler Başkanı
- Chris Bowen, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı
- Katılım
- 197 taraf, yaklaşık 100.000 kişi
- Tema
- "Göbeklitepe'den küresel net sıfır emisyon hedefine"
- Yaklaşım
- Diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan eyleme
Takvim
| Tarih | Etkinlik | Yer |
|---|---|---|
| 5–8 Ekim 2026 | Pre-COP: bakanlar düzeyinde hazırlık toplantısı | Fiji |
| Ekim 2026 | Pasifik liderler buluşması | Tuvalu |
| 9 Kasım 2026 | COP31 açılışı | Antalya |
| 11–12 Kasım 2026 | Dünya Liderler Zirvesi | Antalya |
| 20 Kasım 2026 | Kapanış ve sonuç metni | Antalya |
Alışılmışın dışında bir program. Dünya Liderler Zirvesi genellikle COP'un ilk iki gününde yapılır. COP31'de ise üçüncü ve dördüncü güne alındı. Zirve öncesi hazırlık toplantısının Fiji'de, liderler buluşmasının ise deniz seviyesi yükselmesinden en ağır etkilenen ülkelerden Tuvalu'da düzenlenmesi de bu konferansa özgü bir düzenlemedir: amaç, karar vericilerin iklim kaybını Antalya'ya gelmeden önce yerinde görmesi.
Ortak ev sahipliği nasıl ortaya çıktı?
Türkiye ve Avustralya, COP31 ev sahipliği için uzun süre yarıştı. Kasım 2025'te Belém'de düzenlenen COP30'da iki ülke de adaylığını geri çekmeyince süreç kilitlendi. Bir haftalık müzakerenin ardından görev paylaşımına dayanan bir uzlaşıya varıldı:
- Türkiye ev sahibidir. Konferans Antalya'da toplanır, COP Başkanlığı Türkiye'dedir ve zirvenin somut uygulama başlıklarını toplayan Eylem Gündemi Türkiye tarafından yönetilir.
- Avustralya resmî müzakerelerin başkanlığını yürütür. Müzakere salonlarına başkanlık eden isim Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen'dır.
- Pasifik ada devletleri zirve öncesi programın merkezine yerleştirilmiştir.
Türkiye tarafında COP Başkanlığı görevi, Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a verildi.
COP31'in on öncelikli başlığı
Türkiye'nin yürüttüğü Eylem Gündemi, on başlık etrafında kurgulandı. Bu başlıklar aynı zamanda Yükseköğretim Kurulu'nun üniversitelerden topladığı proje ve etkinlik önerilerinin de tematik çerçevesini oluşturuyor:
- Sıfır Atık
- Okyanuslar ve Denizler
- Gıda Güvenliği
- İklim Dirençli Şehirler
- İklim Uygulama Köprüsü
- Gençlik ve Eğitim
- Yeşil Sanayileşme
- Temiz Enerji Dönüşümü
- Rio Sinerjisi
- Dinamik ve Dirençli Sağlık Sistemleri
Her başlığın ne anlama geldiği ve Galatasaray Üniversitesi'nin hangi başlıklarda katkı sunduğu için Gündem sayfasına bakabilirsiniz.
Türkiye COP31'e hangi politika çerçevesiyle giriyor?
Ev sahibi ülkenin kendi iklim politikası, zirvenin en çok mercek altına alınacak başlıklarından biri olacak. Türkiye'nin mevcut çerçevesi şöyle:
2053 net sıfır emisyon hedefi
Türkiye, Paris Anlaşması'nı onayladığı 2021'de 2053 yılında net sıfır emisyona ulaşma hedefini açıkladı.
İklim Kanunu (2025)
Türkiye'nin ilk İklim Kanunu 2 Temmuz 2025'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi ve 9 Temmuz 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, azaltım ve uyum faaliyetlerinin planlama araçlarını, izin ve denetim rejimini düzenliyor; "adil geçiş", "iklim adaleti" ve "gönüllü karbon piyasaları" gibi kavramları ilk kez mevzuata taşıyor. İki ekseni öne çıkıyor:
- Emisyon Ticaret Sistemi (ETS): Türkiye'de ulusal bir karbon piyasası kurulmasının hukuki altyapısı.
- Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) hazırlığı: Avrupa Birliği'nin ithal ürünlerin karbon içeriğini fiyatlandıran mekanizmasına uyum. Türkiye'nin ihracatının önemli bölümünün AB'ye yapıldığı düşünülürse, bu başlık iklim politikasının ötesinde doğrudan bir dış ticaret meselesi.
İkinci Ulusal Katkı Beyanı (NDC 3.0)
Türkiye, güncellenmiş ulusal katkı beyanını 9 Kasım 2025'te COP30'da sundu. Beyan, 2018 baz yılına dayanıyor ve 2035 yılı için referans senaryoya kıyasla 466 Mt CO² eşdeğeri azaltım öngörerek toplam emisyonu 643 Mt CO² eşdeğeri ile sınırlamayı hedefliyor.
Akademik not. Beyan, uluslararası değerlendirme kuruluşları ve sivil toplum tarafından eleştirilere de konu oldu: azaltımın mutlak değer yerine referans senaryoya kıyasla tanımlanması, kömürden çıkış için bir takvim içermemesi ve baz yılı değişikliğinin karşılaştırmayı güçleştirmesi başlıca itiraz noktaları. Bu tartışmayı kayda geçirmek, akademik bir kaynak sayfasının gereğidir.
Antalya'da hangi başlıklar kritik olacak?
- Fosil yakıt yol haritası. Belém'de resmî metnin dışında bırakılan ve başkanlığın gönüllü girişimine havale edilen bu başlığın Antalya'da nereye varacağı, COP31'in en çok izlenecek sorusu.
- Uyum finansmanı. Belém'de uyum finansmanının 2035'e kadar üçe katlanması çağrısı yapıldı; hedef tarih ertelendiği ve baz yıl metinden çıkarıldığı için uygulamanın nasıl ölçüleceği belirsiz kaldı.
- Bakü–Belém yol haritası. Gelişmekte olan ülkelere aktarılacak iklim finansmanının 2035'e kadar yılda 1,3 trilyon dolara çıkarılmasını konu alan çalışma, COP31'in finansman gündeminin omurgasını oluşturuyor.
- Adil geçiş mekanizması. Belém'de kurulması kararlaştırılan mekanizmanın işleyiş kurallarının netleşmesi bekleniyor.
- Eylem Gündemi çıktıları. Türkiye'nin yürüttüğü on başlıkta, müzakere metninin dışında kalan ama uygulamaya dönük somut girişimlerin ortaya konması.
Nasıl katılınır?
COP alanı ikiye ayrılır. Mavi Bölge Birleşmiş Milletler tarafından yönetilir ve giriş için BM akreditasyonu gerekir; resmî müzakereler, ülke pavilyonları ve akredite yan etkinlikler burada yapılır. Yeşil Bölge ev sahibi ülke tarafından yönetilir, kamuya açıktır ve sergilere, panellere, gençlik etkinliklerine ev sahipliği eder.
Üniversiteler sürece araştırma kuruluşları (RINGO) grubu altında gözlemci statüsüyle katılır; yan etkinlik başvurusu yapabilir, pavilyon programlarında yer alabilir. Öğrenciler için ise gönüllülük programları ve Yeşil Bölge etkinlikleri temel katılım kanalıdır.
Galatasaray Üniversitesi'nin hazırlık çalışmaları ve katılım kanalları için Üniversitemiz sayfasına bakabilirsiniz.
